شکست سیاست‌های دستوری حوزه آب :: بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

ابزار وبمستر

Bootstrap Example

عضويت در خبرنامه ايـميـل پايگاه بيسيــن - عضويت پس از کليک بر روي لينک فعال سازي که براي شما ارسال خواهد شد تکميل مي شود

پشتيباني شده با بيسين

شکست سیاست‌های دستوری حوزه آب


کشاورزی در ایران یکی از خصوصی‌ترین بخش‌های اقتصادی است و بیش از ۹۰ درصد آن به‌صورت کاملا رقابتی اداره می‌شود و سهم ۱۰ درصدی از تولید و ۱۸ درصدی از اشتغال را به خود اختصاص داده است. این بخش رکن اساسی در تامین امنیت غذایی بوده و ناپایداری آن می‌تواند منجر به بروز چالش‌های فراوانی در مسیر رشد و توسعه اقتصاد کشور شود. بخش کشاورزی به‌رغم موفقیت نسبی آن نسبت به سایر بخش‌های اقتصادی، با مشکلات ساختاری متنوعی دست و پنجه نرم می‌کند.


شکست سیاست‌های دستوری

یکی از این مشکلات، الگوی کشت نامناسب است. به باور بسیاری از کارشناسان، الگوی کشت کشاورزی در ایران باید تغییر کند، چرا که ادامه روند فعلی می‌تواند آسیب‌های جدی را به منابع آبی و خاکی کشور کشور وارد کند. الگوی کشت در سطح مزرعه اتفاق می‌افتد و می‌تواند شامل فعالیت‌های زراعی و دامی شود. اصول مدیریت مزرعه تاکید می‌کند که بایستی ترکیب متناسبی از فعالیت‌های گوناگون در مزرعه به اجرا گذاشته شود، به نحوی که سود کشاورز را حداکثر کند یا ریسک وی را حداقل کند. بنابراین هر سیاستی که به اجرا در می‌آید، بایستی یکی از این دو کارکرد را برای کشاورز به همراه داشته باشد. یک مدیر مزرعه به نحوی تصمیم می‌گیرد که وی را حداقل به یکی از دو هدف ذکر شده برساند و هرگونه سیاستی که بتواند وی را به این دو منظور برساند، احتمالا از سوی وی مورد پذیرش واقع خواهد شد.


از همین رو سیاست‌های متفاوتی در طی ۴۰ سال اخیر به اجرا درآمده است. بیشتر این سیاست‌ها توفیقی در پی نداشته‌اند. برای نمونه اجرای طرح نکاشت در اطراف حوزه دریاچه ارومیه شکست می‌خورد یا تمامی تلاش‌ها برای عدم حمایت از کاشت برنج در استان‌های غیرشمالی، هیچ‌گونه اثر عملی بر تصمیمات کشاورز نمی‌گذارد. به همین علت لایحه تغییرات در الگوی کشت از سال ۱۳۸۸ نیز در دولت معطل مانده است. گاه این برداشت ایجاد می‌شود که احتمالا سیاست‌های دستوری توانایی لازم را برای ایجاد تغییرات متناسب نداشته‌اند و تنظیم آنها از اساس آب در هاون کوبیدن بوده است. یکی از دلایل این عدم توفیق در اجرای این سیاست‌ها، عدم توجه به واقعیت‌های فرآیند تصمیم‌گیری کشاورزان است. چرا که ممکن است همین الگوی کشت فعلی، بهترین ترکیبی باشد که کشاورز طی سال‌ها تجربه به آن رسیده است و در واقع عقلایی‌ترین تصمیمی است که وی می‌توانسته اتخاذ کند.


بنابراین آن چیزی که باعث شده است سیاست‌های تغییر در الگوی کشت ابتر بماند، عدم آشنایی با ماهیت مساله است. الگوی کشت مبتنی بر تفکر مدیر مزرعه است و مولفه‌های اقتصادی، اقلیمی، اجتماعی و حتی سیاسی و فرهنگی نیز بر این تفکر اثرگذار هستند، از این رو برای تغییر در الگوی کشت، ابتدا باید نوع تفکر و نگرش مدیر مزرعه را تغییر داد. بعضا تغییر در نگرش کشاورز نیازمند گذشت سال‌های زیادی است و به همین ترتیب تغییر در الگوی کشت هم امری زمانبر خواهد بود. تجربه کشاورزی در ایران و جهان نشان داده است که تغییر در الگوی کشت به سختی اتفاق می‌افتد، برای مثال سطح زیرکشت گروه غلات در حدود ۷۳ درصد از محصولات زراعی است که در طی ۴۰ سال اخیر تقریبا ثابت بوده است. یا سهم محصولات جالیزی نیز بدون نوسانات معنی‌داری، کمتر از ۳ درصد گزارش شده است. بنابراین تمامی سیاست‌هایی که در طی این سال‌ها معطوف به تغییر در الگوی کشت اجرا شده است، نتوانسته تغییری در ترکیب کشت محصولات زراعی در ایران انجام بدهد.


انتخاب الگوی کشت حلقه نهایی از تصمیمات کشاورز است و مجموعه عوامل بسیاری در این تصمیم وی نقش داشته‌اند. بنابراین هرگونه سیاستی که قصد تغییر در آن را داشته باشد، باید عواملی را که منجر به این تصمیم می‌شود تغییر دهد. برای نمونه اگر قصد داریم که گیاه زراعی خاصی در ترکیب جدید مزرعه قرار گیرد یا گیاه دیگری از الگوی کشاورز حذف شود، باید عوامل بیرونی را به نحوی تنظیم کرد که کشاورز همان ترکیب مورد نظر سیاست‌گذار را اتخاذ کند. برای نمونه می‌توان به دو نمونه از این عوامل اشاره کرد: اولی اصلاح سیستم بازار و بازاررسانی محصولات کشاورزی است. بایستی کشاورز بیشترین و عادلانه‌ترین سهم را از قیمت نهایی داشته باشد. یک نظام کارآمد بازاررسانی منجر به افزایش در درآمد و افزایش در قدرت تغییر تفکر و نگرش کشاورز برای ایجاد ثروت بیشتر خواهد شد. بنابراین مدیر مزرعه برای ایجاد پایداری در تولید و سود بیشتر، تشویق می‌شود تا سیاست‌های بالادستی را بپذیرد، چرا که سود پایدار وی را تضمین می‌کند. یک راه‌حل دیگر، انجام کشاورزی بر مبنای قرارداد است. در این نوع از کشاورزی، قراردادی برای یک مدت معین بین یک کشاورز و یک شرکت پیش از آغاز فرآیند تولید منعقد می‌شود. مهم‌ترین نقش این نوع از کشاورزی کمک به کاهش ریسک ناشی از فروش و درآمد محصول است. بنابراین در این روش الگوی کشت پایدار مد نظر شرکت به اجرا گذاشته می‌شود. مجموعه‌ای از تصمیمات این چنینی می‌تواند کمک بسیار بیشتری در رسیدن سیاست‌گذار به اهداف خودش باشد، والا کشاورزی به خاطر ذات خصوصی بودنش، اهمیت چندانی به سیاست‌های دستوری نخواهد داد.


حامد نجفی - استاد دانشگاه تربیت مدرس

مدیر سایت: بهزاد سرهادی

نشاني ايميل (فعال): www.Basin.ir@Gmail.com

شناسه تلگرام مدير سايت: SubBasin@

تلفن تماس:  09190622992 (98+)

(سوالات تخصصي را در گروه تلگرام ارسال کنيد)

_______________________________________________________

×

راهنماي حل مشکل دانلود: با توجه به مسدود شدن درايو گوگل در ايران از آي پي ديگر کشورها براي دانلود فايل ها استفاده کنيد.

براي مشاهده راهنماي دانلود فايل هاي پايگاه بيسيــن همينجا کليک کنيد





سفارش پروژه داريد؟ يا قصد همکاري در انجام پروژه؟ و يا قصد فروش فايل خود؟

با فشردن دکمه زير يکي از بخش هاي "سفارش انجام پروژه" يا "همکاري با بيسين" و يا "فروش فايل" را انتخاب فرماييد







آمار آنلاين-مقايسه اي بارش در حوضه هاي اصلي کشور

منبع: وزارت نيرو - اين نمودار ممکن است براي دقايقي به دليل بروزرساني غير فعال شود

آخرين تصوير ماهواره هواشناسي - موقعيت ايران

W3Schools

________________________________________________________________________________

____________________________________________________

_____________________________

W3Schools


نظرات  (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">

درباره بهترين هاي بيسيـــن بدانيد...

Bird

يکي از مهمترين اهداف اين سايت تهيه آموزش هاي روان از ابزارهاي کاربردي علوم آب است.

اهميت مطالعات محيطي با ابزارهاي نوين در چيست؟

امروز با فارغ التحصيلي جمع کثير دانشجويان سالهاي گذشته و حال، با گذر از کمي گرايي ديگر صرف وجود مدارک دانشگاهي حرف اول را در بازار کار نمي زند؛ بلکه سنجش ديگري ملاک؛ و شايسته سالاري به ناچار! باب خواهد شد. يکي از مهم ترين لوازم توسعه علمي در هر کشور و ارائه موضوعات ابتکاري، بهره گيري از ابزار نوين است، بيسين با همکاري مخاطبان مي تواند در حيطه علوم آب به معرفي اين مهم بپردازد.

جستجو در بيسين


ابزارهاي نوين

بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

بیسین جهت ارائه مطالب و خدمات تخصصی در حیطه نرم افزارها و مدل های شبیه سازی مهندسی آب با رویکرد پژوهشی-آموزشی ایجاد شده است که توسعه خود را در گرو همکاری مخاطبان می بیند.

اطلاعات سايت

  • www.Basin.ir@gmail.com
  • بهزاد سرهادي
  • تاريخ امروز:
  • شناسه تلگرام: SubBasin
  • شماره تماس: 09190622992-098