چرخه آب و جوامع :: بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

ابزار وبمستر

Bootstrap Example

تصوير ثابت

عضويت در خبرنامه ايـميـل پايگاه بيسيــن - عضويت پس از کليک بر روي لينک فعال سازي که براي شما ارسال خواهد شد تکميل مي شود

پشتيباني شده با بيسين

چرخه آب و جوامع

ذخایر آب کره زمین از دو بخش ثابت و متحرک (آب موجود در چرخه آب) تشکیل شده است. جامعه انسانی با چرخه آب و ذخایر ثابت آبی، پیوندها و ارتباطات متفاوتی دارد و این رابطه در طول تاریخ تحول پیدا کرده است. می‎توان در کلی‌ترین شکل این ارتباطات را در سه گروه۱) انواع بهره‌برداری‌ها،۲) انوع مخاطرات و۳) انواع خدمات محیط زیستی دسته بندی کرد. آنچه که در گروه بهره‌برداری‎ها به چشم می آید، استفاده مصرفی از منابع آب برای فعالیت‎های کشاورزی، مراکز جمعیتی و صنعت است که درحال حاضر جمعاً حدود ۱۰ درصد منابع آب تجدید پذیر جهان را در هر سال بخود اختصاص می دهد. این نسبت برای کشور ایران تا ۸۰ درصد اعلام شده است. حدود ۱۰ درصد از آب برداشتی بمنظور مصارف در مراکز جمعیتی و عمدتاً شامل مصارف خانگی است و بخش کمی از مصارف خانگی به مصرف شرب و بهداشت اختصاص دارد که از ارزش حیاتی برخوردار است. در سطح جهان نزدیک به۷۰ درصد برداشت‎های مصرفی برای کشاورزی است و این نسبت برای کشور ما ۹۲ درصد اعلام شده است. بهره‌برداری غیرمصرفی از آب مانند تولید انرژی، پرورش آبزیان، حمل و نقل آبی، تفریحات و گردشگری اگرچه کمتر به چشم می‌آیند، اما به نوبه خود بسیار مهم‎اند. مثلا ماهیگیری در رودخانه تیسا در بنگلادش بطور میانگین ۵ درصد تولید ناخالص داخلی و معیشت ۱۰ درصد جمعیت این کشور را تامین می‎کند. ارزش حمل و نقل آبی این رودخانه ۱۵ درصد ارزش اقتصادی بخش حمل و نقل این کشور را بخود اختصاص می‎دهد.

چرخه آب در سطح حوضه‎های آبریز با جوامع انسانی ارتباط نزدیکی پیدا می‌کند. مخاطرات سنتی و تاریخی چرخه آب در این محدوده‎های جغرافیایی، سیل و خشکسالی است که با تواتر و شدت‌های متفاوتی به جامعه و محیط طبیعی خسارت وارد می‎کند. از این‌رو چاره‎اندیشی 

می توان در کلی‌ترین شکل ارتباطات بین آب و جامعه را در سه گروه۱) انواع بهره‌برداری‌ها،۲) انوع مخاطرات و ۳) انواع خدمات محیط زیستی دسته بندی کرد.

دربارۀ آن، جنبه بسیار مهمی از مدیریت آب هر جامعه به حساب می‎آید. مخاطرات ناشی از فرونشست زمین، رانش زمین، آلودگی منابع آب و باران‎های اسیدی از دیگر خطرات مرتبط با چرخه آب است که در فرایند توسعه جوامع شدت یافته است. خشکسالی سال ۲۰۱۳ چین، باعث کاهش ۲.۳ درصدی نرخ رشد اقتصادی این کشور شد. خسارت خشکسالی سال‎های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ کانادا پنج و هشت دهم میلیارد دلار برآورد و به عنوان بزرگترین سانحه طبیعی این کشور ثبت شد. دفتر بیمه کانادا خسارتهای پرداختی به بیمه شوندگان را (در مقایسه با آتش‎سوزی و دزدی) بیشتر مربوط به خسارت‌های سیل اعلام کرده است. به عنوان مثال طوفان اوت ۲۰۰۵ تورنتو ۴۲۷میلیون دلار به صنعت بیمه خسارت وارد کرد. میزان این خسارت‎ها برای کشورهای کم‎درآمد و فقیر (نظیر کشورهای آفریقایی) بطور نسبی بسیار سنگین‌تر است و ممکن است تا ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی آن‌ها را شامل شود. خسارت‎ها فقط شامل آسیب‌های مالی نیستند و آسیب‌های جانی، محیط زیستی، برهم زدن نظم اجتماعی، پایمال شدن حقوق افراد و آسیب‎های اجتماعی را نیز در پی دارد. معمولاً در برآوردها به همه خسارت‌ها توجه نمی شود و اساساً اقدامات جبرانی و یا پیشگیری دولت‌ها در این زمینه ناکافی است. افزایش شدید خسارت مخاطرات چرخه آب و یا جابجایی تخصیص منابع آب محدود و پایمال شدن حقوق ایجاد شده قبلی، مانع عمده‌ای در توسعه اقتصادی مناطق مختلف کشورها از جمله کشورا یران، به شمار می‌آید.

خدمات محیط‌زیستی ایجاد شده در چرخه آب بعضاً مربوط به تالاب‎ها و سایر پیکره‌های آبی است. وسعت تالاب‌های جهان ۷۰۰ تا ۹۰۰ میلیون هکتار است که تقریبا ۴تا۶ درصد مساحت خشکی‎های کره زمین را تشکیل می‌دهند. طبق تقسیم‌بندی کنوانسیون رامسر ۴۲ تیپ تالاب در سه دسته اصلی «تالاب‌های ساحلی-دریایی»، «تالاب‌های داخل خشکی» و «تالاب‌های مصنوعی» در جهان وجود دارد. ۳۰ درصد گیاهان و جانوران کره زمین در تالاب‌ها زندگی می‌کنند و تالاب‌ها ۲۰ درصد وزن خود قابلیت ذخیره‎سازی کربن دارند.

خدمان محیط زیستی معمولاً در چهار گروه تامین و تدارک (آب و غذا)، کنترل و حفاظت (ریزغبار، امواج دریا و سیل، تغییرات آب و هوایی، آلودگی‌ها و امراض)، پشتیبانی (چرخه غذایی و گرده‌افشانی) و فرهنگی (فایده‌های معنوی و تفریحی) مورد توجه قرار می‌گیرند. متخصصان محیط‌‎زیست ارزش تالاب‌ها را ۱۰ برابر 

برنامه‎ریزی های ملی و منطقه‎ای آب بطور توامان سه هدف کلان باید در نظر گرفته شود: ۱) فواید اقتصادی چون، آب در اقتصاد هر کشوری به گونه‎ای نقش بسیار مهمی دارد ۲) پایداری محیط‎زیستی و ۳) نیازهای معیشتی.

جنگل‌ها و دویست برابر زمین‌های زراعی برآورد می‌کنند. در ایران بیش از ۸۴ تالاب با اهمیت بین‌المللی شناسایی که از بین آن‌ها تا نون ۳۳ تالاب در قالب ۲۲ عنوان با مساحت یک میلیون و ۴۸۱ هزار و ۱۴۷ هکتار در کنوانسیون رامسر ثبت شده‌اند.

برای استفاده و بهره‌برداری بهتر، زیرساخت هایی برای تسهیل در انواع بهره‌برداری‌ها، مدیریت مخاطرات و استفاده از خدمات زیست‌محیطی ایجاد شده، که معمولاً به طور متوسط بین ۱ تا ۴ درصد تولید ناخالص داخلی کشورها صرف ساختن آن ها می‌شود. ابعاد گسترده و عظیم سازه‎ای و هزینه‌های بسیار زیاد احداث بعضی از این زیرساختها باعث شده آنها عنوان «اَبَر زیرساخت» را بخود اختصاص دهند. یعنی طرح‌ها و پروژه‌های عظیمی که دخل و تصرف زیادی را در سامانه‎ها و فرایندهای طبیعی ایجاد می‌کنند و مورد اعتراض و نارضایتی‌های روزافزونی هم واقع شده‌اند. با این وصف، پیش‌بینی می‎شود که در آینده علاوه بر محرک‎های جمعیتی و توسعه‌ای، تغییرات آب و هوایی در حوزه آب، نیز موجب گسترش احداث زیرساخت‌های آبی بمنظور مدیریت پیامدهای این تغییرات، خواهد شد.

پیوندهای آشکار و پنهانی که بین جامعه و آب برقرار است، مدیریت آب را با سیاستهای کلان و دیگر بخش‌ها اقنصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهتگی، مربوط می‌کند. برای مثال بخش مهمی از سیاستهای سلامت و بهداشت و معیشت جامعه به آب ربط دارد، همچنین سیاست‌های امنیت غذایی و کشاورزی. بین آب و بخش انرژی داد و ستدهای زیادی وجود دارد. فقرزدایی و سرمایه‎گذاری‌های عمومی و تقریبا هر بحثی که در سطح کلان و ملی در نظر گرفته شود، به نوعی با حوزه آب پیوند برقرار می‎کند.

در برنامه‎ریزی های ملی و منطقه‎ای آب بطور توامان سه هدف کلان باید در نظر گرفته شود: ۱) فواید اقتصادی چون، آب در اقتصاد هر کشوری به گونه‎ای نقش بسیار مهمی دارد ۲) پایداری محیط‎زیستی و ۳) نیازهای معیشتی. بر اساس همین هدف‌ها زیرساختهایی چون سدها، کانال‌ها، تونل‌ها، سامانه‎های توزیع آب و تصفیه‎خانه‌ها ساخته می‌شود تا مدیریت آب در سه حوزه مدیریت بهره‎برداری، مدیریت محیط‌‎زیستی و مدیریت ریسک و بحران سهم و نقش خود را در حد انتظار به جامعه ادا کند. البته برای تامین هدف پایداری باید ارزش‌های وجودی و میراثی آب حفظ شود.


منابع:

نشست تخصصی رسانه و بحران آب ، بخشی از سخنرانی آقای مهندس انوش نوری اسفندیاری، عضو شورای راهبردی اندیشکده تدبیر آب ایران، دوشنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۳، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

نشاني ايميل (فعال): www.Basin.ir@Gmail.com

شناسه تلگرام مدیر سایت: Basin_ir@

تلفن تماس:  09190622992 (98+)

(سوالات تخصصی را در گروه تلگرام ارسال کنید)

_______________________________________________________

×

راهنمای حل مشکل دانلود: با توجه به مسدود شدن درایو گوگل در ایران از آی پی دیگر کشورها برای دانلود فایل ها استفاده کنید.

براي مشاهده راهنماي دانلود فايل هاي پايگاه بيسيــن همينجا کليک کنيد



سفارش پروژه داريد؟ يا قصد همکاري در انجام پروژه؟ و يا قصد فروش فايل خود؟

با فشردن دکمه زير يکي از بخش هاي "سفارش انجام پروژه" يا "همکاري با بيسين" و يا "فروش فايل" را انتخاب فرماييد







آمار آنلاين-مقايسه اي بارش در حوضه هاي اصلي کشور

منبع: وزارت نيرو - اين نمودار ممکن است براي دقايقي به دليل بروزرساني غير فعال شود

آخرین تصویر ماهواره هواشناسی - موقعیت ایران

W3Schools



نظرات  (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">

درباره بهترين هاي بيسيـــن بدانيد...

Bird

يکي از مهمترين اهداف اين سايت تهيه آموزش هاي روان از ابزارهاي کاربردي علوم آب است.

اهميت مطالعات محيطي با ابزارهاي نوين در چيست؟

امروز با فارغ التحصيلي جمع کثير دانشجويان سالهاي گذشته و حال، با گذر از کمي گرايي ديگر صرف وجود مدارک دانشگاهي حرف اول را در بازار کار نمي زند؛ بلکه سنجش ديگري ملاک؛ و شايسته سالاري به ناچار! باب خواهد شد. يکي از مهم ترين لوازم توسعه علمي در هر کشور و ارائه موضوعات ابتکاري، بهره گيري از ابزار نوين است، بيسين با همکاري مخاطبان مي تواند در حيطه علوم آب به معرفي اين مهم بپردازد.

جستجو در بيسين


ابزارهاي نوين

بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

بیسین جهت ارائه مطالب و خدمات تخصصی در حیطه نرم افزارها و مدل های شبیه سازی مهندسی آب با رویکرد پژوهشی-آموزشی ایجاد شده است که توسعه خود را در گرو همکاری مخاطبان می بیند.

اطلاعات سايت

  • www.Basin.ir@gmail.com
  • بهزاد سرهادی
  • تاريخ امروز:
  • شناسه تلگرام: Basin_ir
  • شماره تماس: 09190622992-098

W3Schools