تبدیل تهدید کم‌آبی به فرصت :: بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

عضويت در خبرنامه ايـميـل پايگاه بيسيــن - عضويت پس از کليک بر روي لينک فعال سازي که براي شما ارسال خواهد شد تکميل مي شود




تبدیل تهدید کم‌آبی به فرصت

کم‌آبی و خشک‌سالی پدیده‌ای ناخوشایند است؛ اما اگر از زاویه‌ای دیگر به موضوع نگریسته شود، می‌توان این تهدید را با درایت به پنجره فرصتی برای شروع تغییرات ساختاری و نهادی در نظام توسعه کشور در راستای سازگاری با شرایط کم‌آبی تبدیل کرد؛ البته این مهم مستلزم بازتعریف مفهوم سنتی توسعه، بازنگری در باورهای قبلی و تغییر نگرش خردمندانه در رویکردهای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری است. قصه پرغصه مشکلات کمبود آب در کشور، دیرزمانی است ذهن همه را به خود مشغول کرده و زمستان کم‌بارش سال جاری نیز بر این نگرانی دامن زده است. برای چنین مشکلی دو دسته راه‌حل وجود دارد؛ دسته اول در استحصال بیشتر آب و عرضه بیشتر منابع است، ولی با توجه به اینکه درحال‌حاضر میزان بهره‌برداری از منابع آب کشور بسیار بیشتر از نرخ تجدید آن است، بنابراین این رویکرد متأسفانه امکان‌پذیر نخواهد بود؛ اما دسته دوم راه‌حل‌ها، در کنترل مصارف است. در این رویکرد، معمولا مردم مخاطب قرار می‌گیرند تا با صرفه‌جویی در مصرف آب، گذار از شرایط کم‌آبی را ممکن کنند؛ اما گروهی که نقش تأثیرگذار و مهم‌تری دارند، ولی کمتر مخاطب اصلاحات آبی قرار می‌گیرند، سیاسیون و دولتمردان هستند. این گروه با تأثیرگذاری بر سیاست‌های حاکم بر کشور، بستر ساختاری فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی را شکل می‌دهند. برای اصلاح مصارف، در دو سطح می‌توان وارد عمل شد؛ در یک سطح، رفتار مصرف‌کنندگان در مقیاس فردی بر شکل‌گیری الگوی مصرف آب تأثیرگذار خواهد بود. به‌عنوان مثال با تغییر الگوی کشت از یک گیاه پرمصرف به گیاهی کم‌مصرف، می‌توان در میزان مصرف آب کشاورزی صرفه‌جویی یا کاهش سطح پوشش چمن در شهرها می‌تواند به کاهش مصرف آب کمک کرد. این‌گونه تغییرات در الگوی مصرف، هرچند تأثیرگذار هستند، ولی متأسفانه برای شرایط کنونی کم‌آبی کشور کافی نیستند. سطح مهم‌تری که می‌تواند بر کاهش مصرف آب تأثیر جدی بگذارد، سطح ساختاری است. منظور از سطح ساختاری، بستر اقتصادی- اجتماعی است که زیربنای همه فعالیت‌های کشور را تشکیل می‌دهد. مدل توسعه‌ای که تا امروز از آن برای اقتصاد کشور استفاده شده است، در شرایط جدید آبی دیگر کاربردی نخواهد بود. آیا با این شرایط آبی، انتظارات قبلی از بخش کشاورزی در تولید اشتغال و معیشت همچنان می‌تواند محقق شود؟ آیا زمان آن فرا نرسیده که تعریف خود را از توسعه اقتصادی وابسته به آب عوض کنیم؟ در چنین شرایطی، ناگزیریم مسیر رشد اقتصادی را از مسیر مصرف منابع جدا کنیم. این کار به‌سادگی و با هزینه‌های کم امکان‌پذیر نخواهد بود؛ ازجمله هزینه‌های گزاف چنین تغییراتی، هزینه‌های سیاسی و اجتماعی آن است که هر دولتی به‌راحتی زیر بار آنها نمی‌رود. برای تغییر ساختار اقتصاد به سمت مصرف کمتر منابع آب، بسترسازی و ایجاد آمادگی در سطح جامعه شرطی اساسی است. اگر چشم‌انداز شرایط توسعه آب‌بر از قبل درک می‌شد و از ابتدا ریل‌گذاری مسیر توسعه بر مبنای توسعه کم‌آب‌بر گذاشته می‌شد، امکان پیشگیری از ورود به شرایط کم‌آبی وجود ‌داشت؛ اما با روندی که تاکنون سپری شده است، به دلیل وابستگی شدید به مسیر طی‌شده، توجیه‌کردن سیاست‌گذاران و همراه‌کردن بدنه جامعه برای جدایی مسیر رشد اقتصادی از مصرف آب، کار بسیار پیچیده‌ای است. در چنین شرایطی، قبل از هرچیز لازم است دغدغه کمبود منابع آب، در عین حفظ امیدواری، در همه سطوح سیاست‌گذاری و اجرائی درک شود. وقوع پدیده‌ای مانند کاهش شدید بارش‌ها، مشابه آنچه در سال جاری با آن مواجه شده‌ایم، می‌تواند فرصتی را فراهم کند و به بسترسازی لازم برای تغییرات در سطح ساختاری کمک کند و هزینه‌های سیاسی- اجتماعی چنین تغییراتی را پایین بیاورد. اکنون فرصت بسیار مناسبی است تا سیاست‌گذاران با برنامه‌ریزی دقیق و اتخاذ راهبردهای مناسب، زمینه جدایی رشد اقتصادی را از مصرف منابع محقق کنند. برای نجات آب کشور، لازم است نگرش مدیریتی به این باور برسد که باید با شرایط جدید کم‌آبی سازگاری ایجاد کرد، نه اینکه در تلاش بود با آن جنگید. اصرار بر ادامه روند قبلی در برنامه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی، به قیمت از‌دست‌دادن فرصت تمام خواهد شد و شاید هزینه تغییرات به حدی بالا برود که به‌راستی دیگر هیچ دولتی جرئت تحمل آن را نداشته باشد. حال ما گذشته‌ای است که در آینده افسوس آن را خواهیم خورد.





آمار آنلاين-مقايسه اي بارش در حوضه هاي اصلي کشور

منبع: وزارت نيرو - اين نمودار ممکن است براي دقايقي به دليل بروزرساني غير فعال شود











نظرات (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

درباره بهترين هاي بيسيـــن بدانيد...

Bird

يکي از مهمترين اهداف اين سايت تهيه آموزش هاي روان از ابزارهاي کاربردي علوم آب است.

اهميت مطالعات محيطي با ابزارهاي نوين در چيست؟

امروز با فارغ التحصيلي جمع کثير دانشجويان سالهاي گذشته و حال، با گذر از کمي گرايي ديگر صرف وجود مدارک دانشگاهي حرف اول را در بازار کار نمي زند؛ بلکه سنجش ديگري ملاک؛ و شايسته سالاري به ناچار! باب خواهد شد. يکي از مهم ترين لوازم توسعه علمي در هر کشور و ارائه موضوعات ابتکاري، بهره گيري از ابزار نوين است، بيسين با همکاري مخاطبان مي تواند در حيطه علوم آب به معرفي اين مهم بپردازد.

جستجو در بيسين
سایت مهندسی آب

بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

سایت بیسین با معرفی مهم ترین و کاربردی ترین نرم افزارها و مدل های شبیه سازی در حیطه مهندسی آب، تلاش به تهیه خدمات یکپارچه و محلی از محاسبات هیدرولوژیکی و هیدرولیکی می کند

اطلاعات سايت

  • www.Basin.ir@gmail.com
  • بهزاد سرهادي
  • شناسه تلگرام: Basin_Ir_bot
  • شماره واتساپ: 09190622992-098
  • شماره تماس: 09190622992-098

W3Schools

W3Schools