دانلود قواعد حقوقی آب زیرزمینی در بستر تحولات سیاسی ـ اجتماعی :: بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

عضويت در خبرنامه ايـميـل پايگاه بيسيــن - عضويت پس از کليک بر روي لينک فعال سازي که براي شما ارسال خواهد شد تکميل مي شود




دانلود قواعد حقوقی آب زیرزمینی در بستر تحولات سیاسی ـ اجتماعی


 فلات ایران، خشک و بیابانی است. میانگین درازمدت بارندگی در ایران، علی‌رغم مجاورت با دو پیکره آبی بزرگ یعنی دریای خزر در شمال و خلیج فارس و دریای عمان در جنوب، 250میلیمتر در سال است. قسمت اعظم مساحت این سرزمین از نظر جغرافیایی در کمربند خشک و نیمه خشک کره زمین با بارندگی کم قرار دارد.


تمدن‌های انسانی چندین هزارساله در این نقطه از جهان، اعم از جوامع شهری و روستایی با اتکا به منابع آب زیرزمینی شکل گرفته و این منابع، عمده‌ترین تأمین‌کننده نیازهای آبی در این مناطق بوده است.


استحصال منابع آب زیرزمینی در مناطق کویری و نیز احداث باغات و مزارع مشروب از آنها، همواره نیازمند سرمایه‌گذاری هنگفتی برای احداث سازه عظیمی با عنوان قنات (کاریز) درکنار چاه دستی بود، و از آنجا که این مسئله رکن اصلی ایجاد تمدن در فلات مرکزی ایران بود، قواعد عرفی و سنتی برای بهره‌برداری از این این منابع شکل گرفت، از جمله درباره «مالکیت،» و نیز برای تکمیل انتفاع یا دفع ضرر از سوی دیگران برای مالک، «حریم» وضع گردید.


و نکات مهمی که باید بدانید این است که:

از هنگام تصویب «قانون آب و نحوه ملی شدن آن» در سال 1347دخالت دولت با توجه به ضرورت منضبط کردن جامعه متناسب با استفاده از فناوری ها و سازههای جدید، در جهت محدودکردن حقوق خصوصی به سرعت گسترش می‌یابد.

استفاده از فناوری سدسازی در ذخیره سازی متمرکز آب سطحی و چاه‌های عمیق در مکش آب ذخایر لایه‌های عمیق آب زیرزمینی، از محرک هایی بودند که روابط اجتماعی را به طور وسیعی تحت تأثیر قرار دادند، بدون آنکه تمهیدات حقوقی متناسب با پیامدهای آنها به حد کفایت مورد توجه دستگاه حقوقی و قانونگذاری قرار گرفته باشند.

قواعد عرفی «مالکیت» و «حریم» معمول در ایران باستان، پس از ورود اسلام به این سرزمین، به جهت اینکه منافاتی با آموزه‌های دین اسلام نداشت، در قالب مفاهیم «حیازت مباحات» و «حریم» مورد پذیرش فقهای مسلمان آن عصر قرار گرفت.

در قوانین تصویب شده پس از انقلاب مشروطه (قانون اساسی، 1286و قانون مدنی، 1307شمسی)، اولین تحول در ابعاد نظری حریم صورت پذیرفت و موضوع «حریم آبی» حذف گردید و صرفاً به «حریم ســازهای» بـرای حقابه‌های بهره‌برداری از سازه‌های چاه دستی و قنات اتکا شد.

در سال 1345شمسی، تعیین حقوق اشخاص در بهره‌برداری از منابع مباح آب زیرزمینی، موکول به صدور پروانه بهره‌برداری با قیودات عمدهای از سوی دولت شد. این تحول ساختاری در نظام حکمرانی، سرآغاز پیریزی نظام جدید حقوق آب به شمار می‌آید.

تحولات سیاسی منبعث از انقلاب سفید، منجر به گسترش نقش دولت به نمایندگی از مردم در عرصه حقوق عمومی گردید که از آثار آن می‌توان تغییر در نگاه به منابع آب زیرزمینی از قاعده فقهی- عرفی مباح به قاعده حقوقی مدرن ثروت عمومی را نام برد.

رویکرد قانونگذار در تصویب قانون توزیع عادلانه آب، رویکردی صرفاً توزیعی با هدف جلب رضایت بخش‌هایی از جامعه بود. از آثار اتخاذ این رویکرد، حذف مجدد حریم آبی از قواعد آب زیرزمینی بود.


مقاله کامل را می‌توانید از این لینک دریافت کنید.

تهیه و تدوین: سید احمد حسینی- اندیشکده تدبیر آب ایران












نظرات (۰)

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

درباره بهترين هاي بيسيـــن بدانيد...

Bird

يکي از مهمترين اهداف اين سايت تهيه آموزش هاي روان از ابزارهاي کاربردي علوم آب است.

اهميت مطالعات محيطي با ابزارهاي نوين در چيست؟

امروز با فارغ التحصيلي جمع کثير دانشجويان سالهاي گذشته و حال، با گذر از کمي گرايي ديگر صرف وجود مدارک دانشگاهي حرف اول را در بازار کار نمي زند؛ بلکه سنجش ديگري ملاک؛ و شايسته سالاري به ناچار! باب خواهد شد. يکي از مهم ترين لوازم توسعه علمي در هر کشور و ارائه موضوعات ابتکاري، بهره گيري از ابزار نوين است، بيسين با همکاري مخاطبان مي تواند در حيطه علوم آب به معرفي اين مهم بپردازد.

جستجو در بيسين
سایت مهندسی آب

بیسین - سایت تخصصی مهندسی آب

سایت بیسین با معرفی مهم ترین و کاربردی ترین نرم افزارها و مدل های شبیه سازی در حیطه مهندسی آب، تلاش به تهیه خدمات یکپارچه و محلی از محاسبات هیدرولوژیکی و هیدرولیکی می کند

اطلاعات سايت

  • www.Basin.ir@gmail.com
  • بهزاد سرهادي
  • شناسه تلگرام: Basin_Ir_bot
  • شماره واتساپ: 09190622992-098
  • شماره تماس: 09120523293-098

W3Schools

W3Schools